7 thói quen tưởng bình thường nhưng mạch máu không hề thích

Cô Tư ở xóm tôi hay nói: "Tao có hút thuốc, có ăn mặn gì đâu mà tự nhiên bác sĩ bảo mạch máu tao xấu." Nghe vậy tôi mới để ý lại, hóa ra nhiều thói quen chúng ta cho là "bình thường", "ai cũng vậy" lại chính là thứ mạch máu âm thầm chịu đựng mỗi ngày. Hôm nay, hãy cùng điểm lại 7 thói quen phổ biến nhất mà mạch máu không hề thích, để mỗi người tự soi lại mình một chút.

1. Hút thuốc – kể cả chỉ 'hít ké'

Không cần phải là người hút thuốc trực tiếp mới bị ảnh hưởng. Ngồi cạnh người hút thuốc trong nhà, trong quán cà phê, hay đơn giản là hít khói thuốc lá vương lại trong phòng kín cũng đủ khiến lớp nội mạc mạch máu bị kích ứng. Theo American Heart Association, khói thuốc – dù chủ động hay thụ động – đều liên quan đến nguy cơ tim mạch cao hơn. Nếu trong nhà có người hút thuốc, một hành động nhỏ là mở cửa sổ thông thoáng, hoặc nhẹ nhàng đề nghị người thân ra ngoài hút, cũng là cách bảo vệ mạch máu cho cả nhà.

2. Ngồi lâu, ít vận động

Dân văn phòng, người làm việc máy tính cả ngày, hay đơn giản là thói quen ngồi xem tivi suốt buổi tối – tất cả đều khiến máu lưu thông chậm lại. Không cần phải tập gym nặng, chỉ cần đứng dậy đi lại 2-3 phút mỗi giờ, hoặc đi bộ sau bữa ăn tối, cũng đã là một sự thay đổi có ý nghĩa.

3. Ăn mặn hơn mức cần thiết

Nước mắm chấm đậm đà, canh nêm kỹ, đồ kho mặn – đó là khẩu vị quen thuộc của nhiều gia đình Việt. Nhưng ăn mặn kéo dài có thể góp phần làm tăng huyết áp, từ đó tạo áp lực lên thành mạch. Một mẹo nhỏ: nếm thử trước khi nêm thêm, và giảm dần lượng nước chấm mỗi bữa.

4. Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn

Xúc xích, thịt nguội, mì gói, đồ đóng hộp tiện lợi cho những ngày bận rộn, nhưng thường chứa nhiều muối, chất béo bão hòa và ít chất xơ. Không cần loại bỏ hoàn toàn, chỉ cần ưu tiên nấu ăn tại nhà nhiều hơn, và xem thực phẩm chế biến sẵn là lựa chọn thỉnh thoảng chứ không phải hằng ngày.

5. Tăng cân và vòng bụng ngày một lớn

Vòng bụng lớn dần theo tuổi tác đôi khi bị xem là chuyện "tất nhiên", nhưng mỡ tích tụ vùng bụng lại có liên quan mật thiết đến sức khỏe tim mạch. Một cách theo dõi đơn giản là thỉnh thoảng đo vòng eo bằng thước dây, thay vì chỉ nhìn vào cân nặng.

6. Ngủ thiếu giờ, ngủ chập chờn

Thức khuya xem phim, lo lắng chuyện gia đình khiến giấc ngủ chập chờn – đây là điều rất nhiều người trung niên gặp phải. Theo CDC, ngủ không đủ giấc trong thời gian dài có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có tim mạch. Cố gắng đi ngủ và thức dậy vào một giờ cố định mỗi ngày là bước khởi đầu đơn giản nhưng hiệu quả.

7. Bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe định kỳ

"Thấy khỏe thì thôi khỏi đi khám" là suy nghĩ khiến nhiều vấn đề âm thầm không được phát hiện sớm. Huyết áp cao, mỡ máu cao, đường huyết cao đều có thể không có triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm. Đặt lịch kiểm tra sức khỏe định kỳ, dù chỉ 6 tháng hay 1 năm một lần, là cách để mạch máu được "lắng nghe" thay vì bị bỏ quên.

Không ai thay đổi được 7 thói quen cùng một lúc. Nhưng chỉ cần chọn một điều để bắt đầu, mạch máu của bạn đã có cơ hội được chăm sóc tốt hơn.

Vậy nếu mạch máu đã có vấn đề thì sao?

Có một câu hỏi mà rất nhiều người đặt ra sau khi nhận kết quả siêu âm hay xét nghiệm: nếu mạch máu đã có mảng xơ vữa rồi, thay đổi lối sống lúc này liệu có còn kịp, hay chỉ là "chữa cháy" muộn màng? Đây cũng chính là chủ đề khép lại series này, mời bạn đọc tiếp ở bài viết cuối cùng.

Nguồn tham khảo

• American Heart Association
• CDC
• NHLBI
• WHO