Ba con số âm thầm quyết định sức khỏe tim mạch: huyết áp, cholesterol, đường huyết

Người ta thường nghĩ tới tim mạch như một sự kiện: cơn đau ngực, chuyến xe cấp cứu, ca can thiệp trong đêm. Nhưng phần lớn câu chuyện lại diễn ra rất lâu trước đó, trong nhiều năm hoàn toàn yên ắng, và được ghi lại bằng ba con số.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khi nói về phòng ngừa bệnh tim đều nhắc tới việc biết và kiểm soát các yếu tố nguy cơ chính, trong đó có huyết áp, cholesterol và đường huyết. Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (NHLBI) cũng nêu các yếu tố này trong nội dung về phòng ngừa xơ vữa động mạch.

Con số thứ nhất: huyết áp

Huyết áp cao hầu như không gây đau. Đó là lý do người ta gọi nó là kẻ giết người thầm lặng, và cũng là lý do rất nhiều người phát hiện ra nó một cách tình cờ — trong một lần khám sức khỏe công ty hay khi đi khám vì chuyện khác.

Việc cần làm không phức tạp: có một máy đo tại nhà, đo vào thời điểm cố định, ngồi nghỉ 5 phút trước khi đo, và ghi lại. Một con số đơn lẻ nói rất ít; một chuỗi con số trong hai tuần nói rất nhiều. Hãy mang chuỗi đó tới cho bác sĩ thay vì mang cảm giác.

Con số thứ hai: cholesterol

Cholesterol không phải một con số duy nhất. Trong kết quả xét nghiệm thường có cholesterol toàn phần, LDL, HDL và triglyceride. LDL cao là yếu tố được nhắc tới nhiều trong các tài liệu về xơ vữa động mạch, vì nó liên quan tới quá trình mảng bám tích tụ trong thành động mạch.

Quá trình này diễn ra trong nhiều năm và không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Bạn không thể cảm nhận LDL của mình. Cách duy nhất để biết là xét nghiệm, theo lịch bác sĩ đề nghị dựa trên tuổi và yếu tố nguy cơ của bạn.

Con số thứ ba: đường huyết

Đường huyết cao kéo dài ảnh hưởng tới mạch máu, và đó là lý do đái tháo đường được xem là yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng. Giai đoạn tiền đái tháo đường thường không có triệu chứng rõ, nhưng lại là giai đoạn can thiệp hiệu quả nhất.

Nếu bạn thừa cân, ít vận động, có người thân mắc đái tháo đường, hoặc từng bị đái tháo đường thai kỳ, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có nên xét nghiệm đường huyết lúc đói hay HbA1c hay không.

Những việc tác động lên cả ba con số cùng lúc

Điểm dễ chịu của tim mạch là các yếu tố này chia sẻ chung một nhóm giải pháp. Bạn không cần ba chương trình khác nhau.

• Vận động đều: đi bộ nhanh, đạp xe, bơi — chọn thứ bạn duy trì được.
• Giảm muối trong nấu nướng và hạn chế đồ chế biến sẵn.
• Tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá trong bữa ăn.
• Không hút thuốc lá, và tránh khói thuốc thụ động.
• Giữ cân nặng hợp lý, chú ý vòng bụng chứ không chỉ cân nặng.
• Ngủ đủ và tìm cách giảm căng thẳng kéo dài.

Không có việc nào trong danh sách này tạo cảm giác chiến thắng ngay lập tức. Đó chính là điểm khó. Nhưng khi ba con số thay đổi theo hướng tốt sau vài tháng, bạn sẽ có bằng chứng cụ thể trong tay — thứ mà cảm giác không bao giờ cung cấp được.

Sản phẩm bổ sung nằm ở đâu trong bức tranh này?

Theo thông tin niêm yết trên Droppii Mall, các sản phẩm như TPBVSK BIKEN KINASE GOLD hay BIKEN KRILL được niêm yết trong nhóm sản phẩm liên quan tới sức khỏe tim mạch. Đây là thông tin niêm yết của nhà bán, không phải bằng chứng y khoa và không thể hiểu là sản phẩm điều trị bệnh tim, hạ huyết áp hay thay thế thuốc.

Lưu ý: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông, thuốc huyết áp, hoặc chuẩn bị phẫu thuật, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.

Khi nào nên đi khám?

• Đau ngực, khó thở, hoặc mệt bất thường khi gắng sức — đi khám ngay.
• Huyết áp đo tại nhà liên tục cao hơn ngưỡng bác sĩ dặn.
• Bạn trên 40 tuổi và chưa từng xét nghiệm mỡ máu, đường huyết.
• Có người thân bị nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ sớm.
• Bạn hút thuốc, hoặc vừa bỏ thuốc và muốn đánh giá lại nguy cơ.

Tuần này, hãy chọn một con số bạn chưa biết và đi tìm nó. Chỉ một thôi. Biết một con số vẫn hơn hẳn phỏng đoán cả ba.

Ba con số này nói chuyện với nhau

Một điều hay bị bỏ qua: ba con số không độc lập. Đường huyết cao kéo dài ảnh hưởng tới mạch máu và thường đi kèm rối loạn mỡ máu; thừa cân đẩy cả huyết áp lẫn đường huyết lên; ít vận động tác động tới cả ba. Vì vậy khi bạn cải thiện một yếu tố bằng lối sống, thường hai yếu tố còn lại cũng được hưởng lợi.

Điều này có ý nghĩa thực tế: bạn không cần chờ tới khi có đủ ba kết quả xét nghiệm mới bắt đầu làm gì đó. Đi bộ đều và giảm muối là hai việc có ích ngay, kể cả khi bạn chưa biết con số nào.

Ngược lại, nó cũng có nghĩa là một con số đẹp không bảo đảm phần còn lại ổn. Nhiều người gầy vẫn có LDL cao, và nhiều người huyết áp tốt vẫn có đường huyết ở ngưỡng tiền đái tháo đường.

Ngày mai chúng ta nói về chất xơ — thứ hay bị gán cho khả năng “quét sạch” mạch máu, trong khi vai trò thật của nó lại thú vị hơn nhiều.

Nguồn tham khảo

1. CDC — Preventing Heart Disease: https://www.cdc.gov/heart-disease/prevention/index.html
2. NHLBI — Atherosclerosis Prevention: https://www.nhlbi.nih.gov/health/atherosclerosis/prevention
3. Droppii Mall — BIKEN KINASE GOLD: https://mall.droppii.com/products/biken-kinase-gold
4. Droppii Mall — BIKEN KRILL: https://mall.droppii.com/products/biken-krill