Huyết áp ở tuổi trung niên liên quan gì đến trí nhớ nhiều năm sau?

Ở tuổi 45, ít ai nghĩ tới trí nhớ của mình lúc 65. Chúng ta bận với công việc, con cái, cha mẹ già. Huyết áp hơi cao một chút thường được xếp vào nhóm “để sau”, nhất là khi nó chẳng gây ra cảm giác gì.

Nhưng có một sự thật đơn giản về giải phẫu: bộ não được nuôi bằng mạch máu. Mọi thứ ảnh hưởng tới mạch máu đều có khả năng ảnh hưởng tới não. Viện Quốc gia về Lão hóa Hoa Kỳ (NIA) khi bàn về sức khỏe nhận thức ở người lớn tuổi đã nhắc tới việc kiểm soát các yếu tố như huyết áp cao, đái tháo đường, cùng với vận động, giấc ngủ, dinh dưỡng và kết nối xã hội.

Vì sao mạch máu lại liên quan tới trí nhớ?

Não là cơ quan tiêu thụ năng lượng rất lớn so với khối lượng của nó, và nó phụ thuộc hoàn toàn vào dòng máu liên tục. Khi mạch máu nhỏ trong não bị ảnh hưởng theo thời gian, khả năng cung cấp máu ổn định cho các vùng não cũng bị ảnh hưởng.

Đây là lý do các tài liệu về sức khỏe não bộ không tách rời khỏi các tài liệu về tim mạch. Chúng lặp lại gần như cùng một danh sách việc cần làm: kiểm soát huyết áp, không hút thuốc, vận động đều, ăn uống lành mạnh, kiểm soát đường huyết.

Cần nói rõ để tránh hiểu sai: điều này không có nghĩa là huyết áp cao chắc chắn dẫn tới sa sút trí tuệ, cũng không có nghĩa kiểm soát huyết áp là bảo đảm trí nhớ tốt. Đây là chuyện của xác suất và yếu tố nguy cơ, không phải chuyện nhân quả một–một.

Tuổi trung niên: giai đoạn có nhiều dư địa nhất

Nếu có một lý do khiến tuổi trung niên được nhắc tới nhiều, đó là vì đây là giai đoạn mà các yếu tố nguy cơ bắt đầu xuất hiện nhưng vẫn còn rất nhiều dư địa để thay đổi. Một người 45 tuổi phát hiện huyết áp cao và bắt đầu kiểm soát có hai mươi năm phía trước để tạo khác biệt.

Trong thực tế, rào cản thường không phải kiến thức mà là thói quen trì hoãn: máy đo mua rồi để trong tủ, đơn thuốc uống vài tuần rồi quên, lịch tái khám bị dời vì bận.

• Đặt máy đo huyết áp ở nơi bạn nhìn thấy hằng ngày.
• Đo hai lần mỗi tuần vào giờ cố định và ghi lại.
• Đặt báo thức uống thuốc nếu bạn đã được kê đơn.
• Đặt lịch tái khám ngay khi rời phòng khám, không để sau.
• Nhờ người nhà cùng theo dõi, việc này dễ duy trì hơn khi có hai người.

Những việc tốt cho cả tim lẫn não

Điểm dễ chịu là bạn không cần một chương trình riêng cho não. NIA liệt kê những việc quen thuộc: vận động thể chất đều đặn, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ, giữ kết nối xã hội, tiếp tục học hỏi và tham gia các hoạt động trí tuệ, đồng thời quản lý các bệnh lý mạn tính.

• Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, hoặc chia thành hai lần 15 phút.
• Giữ giờ ngủ ổn định, hạn chế cà phê và rượu buổi tối.
• Duy trì các mối quan hệ: một cuộc gọi, một buổi cà phê mỗi tuần.
• Học một kỹ năng mới: nhạc cụ, ngoại ngữ, một môn cờ.
• Kiểm tra thính lực và thị lực định kỳ, vì chúng ảnh hưởng tới giao tiếp và nhận thức.

Về các sản phẩm được quảng cáo cho não bộ

Trên thị trường có nhiều sản phẩm gắn với từ khóa tuần hoàn não hoặc trí nhớ. Theo thông tin niêm yết trên Droppii Mall, TPBVSK Hoạt huyết dưỡng não Trường Sinh là một sản phẩm thuộc nhóm này. Đó là thông tin niêm yết của nhà bán.

Xin nói rõ và dứt khoát: không nên hiểu bất kỳ sản phẩm bổ sung nào là thứ chữa được sa sút trí tuệ, ngăn được đột quỵ hay thay thế thuốc huyết áp. Lưu ý: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu bạn lo lắng về trí nhớ, việc cần làm là đi khám để được đánh giá, chứ không phải tự mua sản phẩm về dùng.

Khi nào nên đi khám?

• Trí nhớ thay đổi rõ trong vài tháng, ảnh hưởng tới công việc hoặc sinh hoạt.
• Bạn lạc đường ở nơi quen thuộc, hoặc quên cách làm việc từng rất thành thạo.
• Người thân nhận thấy thay đổi rõ về tính cách, ngôn ngữ hoặc phán đoán.
• Huyết áp cao chưa được kiểm soát, hoặc bạn đã tự ngưng thuốc.
• Yếu một bên người, nói khó, méo miệng — đây là tình huống cấp cứu, gọi cấp cứu ngay.

Việc nhỏ cho tuần này: đo huyết áp hai lần và ghi lại. Bạn đang làm điều đó cho trái tim hôm nay, và có thể cả cho bộ não của mình nhiều năm sau.

Ngày mai, một chủ đề gây tranh cãi trên mạng xã hội: “thải độc gan” bằng một sản phẩm — và điều mà lá gan thực sự cần.

Nguồn tham khảo

1. NIA — Cognitive Health and Older Adults: https://www.nia.nih.gov/health/cognitive-health-and-older-adults
2. CDC — Preventing Heart Disease: https://www.cdc.gov/heart-disease/prevention/index.html
3. Droppii Mall — Hoạt huyết dưỡng não Trường Sinh 60v: https://mall.droppii.com/products/hoat-huyet-duong-nao-truong-sinh-60v