Sau tuổi 40 nhìn gần mờ: Lão thị có phải do dùng điện thoại quá nhiều?

Chị Hà, 43 tuổi, gần đây thấy chữ trên điện thoại cứ nhòe nhòe, phải đưa xa mắt mới đọc rõ. Chị nghĩ ngay: "Chắc tại mình lướt điện thoại nhiều quá, mắt hỏng rồi." Nhiều người ở tuổi 40-50 cũng có suy nghĩ tương tự khi thấy mắt nhìn gần kém đi.

Sự thật thì sao? Theo National Eye Institute (NEI), hiện tượng này có tên gọi là lão thị (presbyopia) và gần như ai cũng sẽ trải qua khi bước vào tuổi trung niên, dù có dùng điện thoại nhiều hay không.

Lão thị là gì?

Lão thị là tình trạng mắt dần mất khả năng nhìn rõ các vật ở cự ly gần, ví dụ như chữ trên sách, thực đơn hay màn hình điện thoại. Đây là một thay đổi tự nhiên theo tuổi tác của thể thủy tinh (thấu kính trong mắt).

Khi còn trẻ, thể thủy tinh mềm mại và linh hoạt, có thể thay đổi hình dạng dễ dàng để lấy nét ở nhiều khoảng cách. Theo thời gian, thể thủy tinh trở nên cứng hơn, kém đàn hồi, khiến mắt khó lấy nét vật ở gần hơn.

Vì sao hầu hết mọi người đều gặp lão thị?

NEI cho biết lão thị thường bắt đầu xuất hiện ở tuổi trung niên, phổ biến là sau khoảng 45 tuổi. Đây là quá trình lão hóa sinh lý bình thường của mắt, tương tự như tóc bạc hay da kém đàn hồi theo tuổi tác.

Điều này có nghĩa là gần như tất cả mọi người, kể cả những ai có thị lực hoàn hảo suốt thời trẻ, đều sẽ trải qua lão thị ở một thời điểm nào đó khi lớn tuổi.

Vậy điện thoại có phải "thủ phạm" gây lão thị không?

Câu trả lời là không. Lão thị xảy ra do sự thay đổi cấu trúc tự nhiên của thể thủy tinh theo tuổi tác, không phải do việc sử dụng điện thoại, máy tính hay các thiết bị màn hình gây ra.

Việc dùng điện thoại nhiều có thể khiến mắt mỏi, khô, khó chịu tạm thời, nhưng đây là vấn đề khác với lão thị. Nhiều người chỉ chú ý đến việc nhìn gần kém đi khi họ dùng điện thoại thường xuyên, nên dễ nhầm lẫn nguyên nhân, trong khi thực chất đó là dấu hiệu lão thị đã đến độ tuổi xuất hiện.

Nói cách khác, nếu không dùng điện thoại, đến một độ tuổi nhất định, chị Hà vẫn sẽ gặp tình trạng nhìn gần mờ tương tự, chỉ là có thể nhận ra muộn hơn một chút vì ít phải nhìn cự ly gần.

Dấu hiệu thường gặp của lão thị

• Phải đưa sách, điện thoại ra xa mắt hơn mới đọc rõ chữ
• Chữ nhỏ bị nhòe khi đọc ở khoảng cách gần bình thường
• Mỏi mắt hoặc đau đầu khi đọc hoặc làm việc cận cảnh trong thời gian dài
• Cần ánh sáng mạnh hơn để đọc rõ chữ nhỏ

Nên làm gì khi nghi ngờ mình bị lão thị?

Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu trên, điều quan trọng nhất là đi khám mắt để được đo và đánh giá đúng tình trạng, thay vì tự đoán bệnh hoặc tự mua kính không rõ độ ngoài tiệm.

Bác sĩ nhãn khoa sẽ giúp xác định bạn cần loại kính nào phù hợp, có thể là kính đọc sách đơn giản, kính hai tròng hoặc kính đa tròng, tùy theo nhu cầu nhìn xa - nhìn gần của từng người.

1. Đi khám mắt định kỳ, đặc biệt khi bước qua tuổi 40
2. Không tự ý mua kính lão bán sẵn khi chưa rõ độ phù hợp với mắt mình
3. Dùng kính đọc hoặc kính đa tròng theo đúng chỉ định của bác sĩ
4. Tái khám định kỳ vì độ lão thị có xu hướng thay đổi thêm theo thời gian

Lão thị không phải là bệnh do lối sống gây ra, mà là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa mắt.

Đừng ngại, đây là chuyện của tuổi tác

Nhiều người cảm thấy "mất tự tin" khi phải đeo kính đọc sách, nghĩ rằng đó là dấu hiệu mắt mình yếu đi vì thói quen xấu. Thực tế, đây chỉ là một cột mốc tự nhiên mà hầu như ai cũng sẽ đi qua khi đến tuổi trung niên.

Điều quan trọng không phải là cố “trì hoãn” lão thị bằng cách hạn chế dùng điện thoại, mà là chủ động khám mắt, dùng đúng loại kính hỗ trợ để việc đọc, làm việc, sinh hoạt hằng ngày trở nên thoải mái và không ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Checklist nhanh cho bạn

• Trên 40 tuổi và thấy nhìn gần mờ hơn trước? Đừng vội đổ lỗi cho điện thoại
• Đặt lịch khám mắt để được đo chính xác độ lão thị
• Chọn kính theo tư vấn chuyên môn, không dùng kính lão đại trà không rõ nguồn gốc
• Duy trì thói quen khám mắt định kỳ mỗi năm một lần

Lão thị là chuyện bình thường của tuổi tác, không phải "tai nạn" do thói quen dùng thiết bị điện tử. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn bớt lo lắng và có hướng xử lý phù hợp, kịp thời hơn.

Ngày mai, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về một tình trạng mắt âm thầm khác nhưng nguy hiểm hơn nhiều: glaucoma – căn bệnh được ví như "kẻ trộm thị lực" vì thường không gây đau đớn gì cho đến khi thị lực đã bị ảnh hưởng đáng kể.

Nguồn tham khảo

• National Eye Institute – Presbyopia